Pieter van Zijl: Museumplein, boost voor de stad

Het begon met het Rijks Museum, ruim 12 jaar later verlaat Pieter, projectleider Vernieuwing Museumplein, het plein weer via de Lairessestraat. Of toch niet?

(bron: intranet gemeente Amsterdam, auteur Ethel van Kesteren)

Pieter, “In 2005 werd ik gebeld door stadsdeel Oud Zuid, ze hadden een projectleider nodig om het  project Rijksmuseum te begeleiden. Ik dacht, ‘leuk!’, zo’n project doe je maar één keer in je leven. De start was wel pittig, het gevecht over de fietstunnel had zijn sporen nagelaten. Maar het lukte mij om een goed projectteam bij elkaar te krijgen, er weer echt een project van te maken en het met de Rijksgebouwendienst weer op de rit te krijgen. De bouwaanvraag zelf bestond alleen al uit meer dan 1200 tekeningen! Soms waren er enorme struggles, zoals de aanbesteding die mislukte en verschillende rechtzaken. We hebben samen met het Rijksmusem en de Rijksgebouwendienst steeds gezocht naar de beste oplossing. En dat is gelukt, zonder ruzie! Zonder de enorme betrokkenheid van onze eigen mensen was dit nooit goed gegaan.”

Rijksmuseum

“Ik vind het Rijks fantastisch, er zitten zoveel verschillende aspecten aan het gebouw. Het is een monument, maar ook een museum waar je exposities wilt laten zien. En dat conflicteert met elkaar. Het was aan de gemeente wat voorrang had. De keuze wisselde per onderwerp waarbij je probeert het monument te behouden én het museum tegemoet te komen. Ik heb als aanspreekpunt vaak bemiddeld en gezocht naar een oplossing die recht deed aan alle belangen. Zo was het Franse bureau Wilmotte dat de interieurs heeft ontworpen, erg gecharmeerd van de chocolate dip, alles heel donkerbruin schilderen waardoor met goed licht de schilderijen mooi naar voren komen. Tegelijkertijd verdwijnen daardoor alle monumentale ornamenten. Uiteindelijk is de chocolate dip beperkt toegepast. De muren bruin, de plafonds wit en de gewelven van bakstenen in de kelders eerst gestuct en daarna bruin geschilderd.”

Hachelijke momenten & geheimen

“Er waren twee hachelijk momenten tijdens de verbouwing. Het museum is bijna afgefikt. De  doeken met olie, waarmee het eikenhouten parket werd ingewreven, zijn in een plastic zak gestopt, in één van de torens gelegd en gaan smeulen. Het was net voor het instellen van de blusinstallatie. Gelukkig is het vuur vanzelf gedoofd, maar de rook zat door het hele gebouw. De luchtbehandelingsinstallatie werkte namelijk wel. Een groot deel van het gebouw moest worden schoongemaakt. Een ander moment dat het bijna mis ging, was dat de vloer van onderwaterbeton, die op min acht was aangelegd, omhoog kwam toen het water was weggepompt. Om de vloer op zijn plek te houden, heeft de aannemer ’s nachts 80.000 liter water in tonnen op de vloer moeten zetten. Toen het gebouw klaar was en het Rijks er introk, waren wij nog bezig met het inrichten van de openbare ruimte. In je planning moet je dan rekening houden met de aanrijroutes van de kunst, die bovendien geheim moeten blijven vanwege de enorme waarde van de schilderijen.”

Van Gogh en Obama

“Vervolgens schoof ik met mijn projectteam door naar de vernieuwing rond het Van Gogh. Ik begeleidde het hele vergunningentraject en daarna weer de aanleg van de openbare ruimte. Het Van Gogh is geen monument, dus dat was simpel. De komst van Obama niet. Twee dagen voordat Obama met zijn helikopter op het Museumplein zou landen, kregen we een dienstopdracht van de Amerikanen, ‘Onttakel de hele bouwplaats.’. En natuurlijk moest de reden geheim blijven. De aannemer had geen idee waarom. Bovendien moesten vanwege mogelijke trillingen van de helikopters alle schilderijen van de muur in het Van Gogh. Uiteindelijk is de hele bouwplaats op het museumplein afgeschermd met een containermuur. Binnen een dag.”

Van wie is het Museumplein?

“Als laatste klus is onder mijn leiding het beheerplan voor het Museumplein geschreven. Ik heb daarvoor onder andere het aantal bezoekers van het plein geïnventariseerd. Dat aantal is explosief toegenomen. Het Rijksmuseum was berekend op 1,5 miljoen bezoekers per jaar, het zijn er 2,4 miljoen geworden. Het Van Gogh heeft er 2 miljoen, maar is in een continue wedloop met het Rijks. En wat denk je van de Albert Heijn op het plein? 1 miljoen bezoekers per jaar. En dan hebben we nog het Concertgebouw met 700.000 en het Stedelijk met 1,4 miljoen bezoekers. Voor een goed functionerend plein, ook in de toekomst, is het belangrijk om te weten van wie het plein is. Van de Amsterdammers? Of is het plein gekaapt door de toeristen? Zijn het de vaste bezoekers of de bezoekers van alle festiviteiten? Daar wordt nu over nagedacht.”

Terug via U-bocht

“De stedelijke uitstraling versus de weidsheid van het Museumplein vind ik zelf heel mooi. Ik ben trots op het functioneren van het plein, iedereen vindt zijn weg en het is er aangenaam verblijven. Via het Concertgebouwplein en de Lairessestraat verlaat ik nu het Museumplein. Het is klaar. Alhoewel . . . , klaar is het nooit. Het Rijksmuseum is na de opening alweer voor 10 miljoen verbouwd. En ik zit binnenkort om de tafel met het Van Gogh voor een aanpassing van de openbare ruimte. De wachtrijen voor de kassa gedragen zich anders dan zij dachten. Bezoekers snappen niet wat van ze verwacht wordt. Buiten wachten op een podium, dan afslaan naar de kassa en van de kassa oversteken naar de ingang in de Kurokawa-vleugel. Samen gaan we ook hier kijken naar de beste oplossing, voor het museum èn voor Amsterdam. Bezoekersstromen reguleren met behoud van de ruimte en zichtlijnen in de openbare ruimte.”

Pieter van Zijl: Museumplein, boost voor de stad

Het begon met het Rijks Museum, ruim 12 jaar later verlaat Pieter, projectleider Vernieuwing Museumplein, het plein weer via de Lairessestraat. Of toch niet?

(bron: intranet gemeente Amsterdam, auteur Ethel van Kesteren)

Pieter, “In 2005 werd ik gebeld door

Lees verder

Blog

Overnemen gaat wat ver. Kantel-denken is hip, maar als je iets wil laten kantelen, en je duwt niet hard genoeg dan kantelt het terug en ben je plat. Machiavelli schreef 800 jaar geleden al dat niemand zo betreurenswaardig is al hij die wil veranderen. Tenzij het als een veenbrand gaat. Kantelen

Lees verder

De Crisis Bijna Voorbij?

De overheid bepaalt of vastgoed-innovatie doorzet

Peter Prak Cooper Feldman, Noordlaren 27 juni 2015
Sinds 2009 schrijft de auteur artikelen in vakbladen (o.a. Cobouw, Vastgoed Journaal) onder de naam ‘’De Crisis Voorbij’’.

Lees verder

De Crisis Voorbij IV: de witte raven in het vastgoed

(eerder verschenen in VastgoedJournaal)

Nu de zeis van de vastgoedcrisis menig afwachtend vastgoedbedrijf te grazen heeft genomen, wordt het tijd om de witte raven van de vastgoedsector op een rij te zetten. 

Lees verder

De Crisis Voorbij III: niet kaasschaven maar extra beleg

Darwin schreef dat niet de sterksten overleven, maar zij die zich het best aanpassen aan nieuwe situaties. In deze artikelserie wordt daarom stilgestaan bij vernieuwingen in de vastgoedsector. Deze keer een systeem-vergelijking tussen de oude en de nieuwe markt plus de verklaring waarom de

Lees verder

De Crisis Voorbij II: aanmaakhoutjes voor de nieuwe markt

(eerder verschenen in het Vastgoed Journaal)

In het artikel in het Vastgoed Journaal van juli hebben we gesteld dat om de crisis te overleven niet klagen maar aanpassen en innoveren het doel is.

Lees verder

De Crisis Voorbij I: het gezamenlijk plaatsen van bouwstenen

Wie overleeft de huidige woningmarktcrisis? "The survival of the fittest" betekent niet dat de sterkste of "fitste" soort overleeft, maar juist die welke zich het best kan aanpassen aan de nieuwe omstandigheden.

Lees verder

Wij vinden uw klant wél

De rentelasten van de grondportefeuilles vragen een hele nieuwe markt-aanpak nu de oude manier van ontwikkelen niet meer werkt. Met een aantal gerenormeerde partijen hebben we een nieuw product ontwikkeld welke we ook bij u vrijblijvend kunnen uitproberen.

Lees verder

Ruimtelijke Projecten in de infrastructuur: de omgeving bepaalt!

Ruimtelijke projecten in de infrastructuur zijn vaak technische hoogstandjes. Het is daarom niet vreemd dat bij infrastructurele projecten de focus op de techniek wordt gelegd. Daardoor is er minder aandacht voor de omgevingsaspecten. 

Lees verder

Een paar honderdduizend rotte funderingen en niemand is verantwoordelijk

Paalrot door te lage grondwaterstanden?

Naar schatting 400.000 Nederlandse huishoudens dreigen de dupe te worden van rotte en wegzakkende funderingen. Voornaamste oorzaak: te lage grondwaterstand. De verantwoordelijkheid daarvoor is niet geregeld.

Lees verder

Managen van duurzaamheid

Duurzaamheid is in de belangstelling. Er is bijna geen gemeente die niet voor een duurzame wijk of project of gemeente gaat. Dit wordt alom toegejuicht en terecht. Maar gebeurt het zakelijk en financieel gericht of louter vanuit maatschappelijke bevlogenheid? Enkele tips vanuit het managen van

Lees verder

Do's en don'ts bij CPO

Particulier opdrachtgeverschap in Nederland is iets van alle tijden. Er is altijd al een groep mensen geweest die het bouwen van het eigen huis als ultieme droom koestert. Deze groep valt ruwweg in twee delen uiteen.

Lees verder

De stad als merk

Stedelijke kernen in Nederland en ook in andere landen lijken zich uitsluitend nog te kunnen ontwikkelen volgens de 'uniforme' denklijnen en tradities van het globale marktdenken. Eén wereld, één markt, één methode, en daardoor (schijnbaar onvermijdelijk) één oplossing. Terwijl het publiek meer

Lees verder

Luxe appartementen - casco of afbouwen?

We leven in een snel veranderende wereld. Waar tot voor kort kopers van woningen en appartementen genoegen namen - zij het soms mokkend - met een beperkte keuzelijst, die bedoeld leek om het de aannemer vooral niet te moeilijk te maken, verlangen kopers nu veel meer maatwerk.

Lees verder