De Crisis Voorbij IV: de witte raven in het vastgoed

eerder verschenen in VastgoedJournaal

Nu de zeis van de vastgoedcrisis menig afwachtend vastgoedbedrijf te grazen heeft genomen, wordt het tijd om de witte raven van de vastgoedsector op een rij te zetten. Peter Prak, eigenaar/partner van Cooper Feldman en betrokken bij de herontwikkeling van de Pier van Scheveningen, zet in het vierde deel van 'De Crisis Voorbij' de meest innovatieve vastgoedbedrijven op een rij. 

Sinds '09 beschrijft de auteur vernieuwingen en innovaties in de vastgoedwereld. Hier het 8e artikel. Gelijk Darwin: zij die zich het best aanpassen aan gewijzigde omstandigheden overleven. Gelijk de SAS Survival-gids: No Mission no Future. Vandaag aandacht voor de meest innovatieven, de game-changers die het imago en businessmodellen van projectontwikkelaars danig bijkleuren.

De huidige vastgoedcrisis is vasthoudend. Ze is het 5e jaar ingegaan. Partijen die "wachten tot het weer voorjaar wordt" zijn er nauwelijks meer. De zeis van de vastgoedcrisis heeft menig beer in overwintermodus te grazen genomen. Een deel van de bedrijven heeft een echte koerswijziging ingezet, soms aarzelend, soms vol overtuiging. Uiteraard is de opsomming van deze front-runners incompleet. Ze kan gezien worden als de eerste lichting witte raven die tegen de straffe tegenwind van het huidige investeringsklimaat oproeien op weg naar een nieuwe markt. 

www.Meacasa.nl

Dit is een (nog) klein bedrijf van 3 bouwcontractmanagers die het vak hebben geleerd bij een beursgenoteerde bouwer. Al jaren geleden constateerden ze dat het anders kon en moest. Ze zagen te veel tussenpersonen, marges en handel waarin energie verdween. Ook zagen zij dat de echte wensen van de klant maar marginaal in beeld worden gebracht. Het proces begon niet met de klant, maar eindigde ermee. Beide elementen zijn nu de kern van hun bedrijfsmissie. Naast de klant centraal (eerst bevragen, dan pas aanbieden) en het uitbannen van tussenhandel zit het technische traject strak in elkaar. O.a. standaard 3 dubbelglas, zonneboiler, onderhoudsarm en sleutelklaar opleveren binnen 3 maanden. In 2012 haalden ze het FD omdat de drie eigenaren het weekend voor oplevering zelf alle eventuele gebreken aan het verhelpen waren. En dat voor prijzen vanaf 119.000 euro VON inclusief grond. Mooi is ook de website van Harold, Bas en Mark. Tussen nog 2 verdwaalde reclame-hoofden vooral echte en blije consumenten. Een voorbeeld van hoe professionals uit de bouw succesvol de stap naar ontwikkelaar maken. Vernieuwing en drive van binnenuit.

www.Blauwhoed.nl

Dit is een van de oudste bouw- en ontwikkelbedrijven van Nederland. 400 jaar geleden ontstaan in de Rotterdamse Haven, op die kade waar de werknemers herkenbaar waren aan hun blauwe hoeden. In de jaren '60 doorgebroken met het concept Eurowoningen, een prefab bouwsysteem waarmee juist seriematige repetitie gemaakt kon worden. CEO Phillip Smits ziet al terugkijkend dat Blauwhoed zichzelf overnieuw heeft uitgevonden. Van 130 naar ruim 35 medewerkers. Deze vernieuwing is al voor de crisis ingezet. Haar aandeelhouder deed ook in hypotheken en zag in 2007 de markt in Amerika onstuitbaar kantelen. Voordat de crisis over de plas was stuurde zij in Rotterdam al streng aan op verandering. Dat het bedrijf niet in grond investeerde werd van nadeel ineens voordeel. Befaamd in de vragersmarkt is het project waarbij enkele Chinese families in Amsterdam toenadering zochten tot Blauwhoed. Hierna werd geflyerd op de Nieuwmarkt. Iets later reed Blauwhoed met 3 bussen vol potentiële klanten langs locaties in de Randstad. De Blauwhoed-organisatie straalt met mensen als Phillip, Yvonne en Tineke een frisse andere blik uit. Lange termijn relaties zijn de scope, ontwikkelen is mensenwerk en is leuk!

www.Webuildhomes.nl

Een vernieuwend business model en vastgoed-concept is die van WeBuildHomes. Architecten plaatsen daar hun ontwerpen die overzichtelijk worden aangeboden. Als een Zalando-voor-huizen scroll je door de kleurige geveltjes. Blijf je even hangen met je muis dan zie je meer kenmerken. De woningen zijn ook allen energiezuinig, hebben vooraf vastgestelde prijzen, zijn ook prefab en dus binnen 17 weken gebouwd. Als je ze download start het vervolgtraject. Het verdienmodel is gekoppeld aan de feitelijke realisatie. Nieuwe economie en vragersmarkt zoals het bedoeld is. Letterlijk visualiseert het dat de professional van deze tijd een transparant doorgeefluik is die faciliteert en er zo min mogelijk zelf zichtbaar tussen zit. Ook een voorbeeld van hoe architecten de stap naar ontwikkelaar maken. Mooi ook is de symbiose met het kleinschalig opdrachtgevers-schap in Isabellaland Den Haag waar een beperkte reserveringsvergoeding en WBH tot een nieuwe aanpak leiden.

www.Wikaza.nl

In 2011 opgericht als internet-marktplaats voor de vragersmarkt. De aanbiedersmarkt stokte immers niet meer bepalend zijn moet er overzicht geboden worden aan de vragers. Hiervoor is met steun van diverse overheden als partner het Wikaza-marktplein uitgerold in Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Amersfoort, Zwolle en eerstdaags Zaanstad. Enkele landelijke ontwikkelaars en landelijke belangenorganisaties als Sir 55 en NVB omarmen het gedachtengoed. De klant/eindgebruiker staat centraal en mag alles gratis. De site is een verzameling van vraaggestuurde projecten. De bezoeker ziet welke concepten en locaties en kennis wordt aangeboden door particulieren en professionals. Zelf kan ze ook concepten plaatsen om de eigen woondroom mogelijk te maken. Via internet kunnen ook makkelijk klantenpanels georganiseerd worden doordat men hier heel snel een eigen projectwebsite kan maken. 

Er zijn natuurlijk meer trendsetters. Zo zat www.timpaan.nl achter de sympathieke ontwikkeling van de zelfbouw jongeren/starterswijk in Waalwijk. Ook www.eracontour.nl is met projecten als EenBlokStad en VlaardingsGeluk al heel lang bezig om vanuit de klant de markt te bekijken in plaats van omgekeerd. Maar heel veel zijn er nog niet. Een expert-poll van 12 innovatieve directeur-ontwikkelaars die op verzoek van Marnix Norder bij ADO bijeen kwamen gaf aan dat men maar 24% van de huidige ontwikkelaars/bouwers in staat acht om daadwerkelijk meer kwaliteit en meer maatwerk te bieden voor een lagere prijs.

Tot slot: nu en straks zal nog maar 1 businessmodel kans van slagen hebben in de vastgoedmarkt. Hierboven is al een duiding gegeven. De missie is mooie dingen maken vanuit ambachtelijke bevlogenheid en omdat je het machtig mooi vindt om dingen te maken en met mensen te werken. Het grote geld zal er de komende jaren NIET verdiend worden. Voor dat doel moet je een ander beroep zoeken. De kleine ontwikkelaar die vanaf zolderkamer ontwikkelt of de ontwikkelende architect en de ontwikkelende aannemer hebben de toekomst. Fris, fruitig en transparant. 
In de Norder-sessie stelde ik voor zonder winstoogmerk en niet meer met geleend geld te ontwikkelen. Dit scheelt al snel 15.000 euro per woning. Het bleef stil. We gaan het zien.

Peter Prak is eigenaar/partner van Cooper Feldman en betrokken bij de herontwikkeling van de Pier van Scheveningen.
prak@cooperfeldman.nl